İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

‘İnşallah Ay’a gidiyoruz!’ ama nasıl?

Bir kuş gibi uçmak, göğün yedi katında buluttan buluta atlamak, atmosferden çıkıp uzayın karanlığında gezegenler arası yolculuk yapmak, yıldızları yakından görüp, şairlere hava atmak pek çok insanın hayalidir.

İlkokul yıllarında öğretmenler sıkça sorardı herkese, ‘Büyüyünce ne olacaksın?’ Kesinlikle bir kaç çocuk pilot en az bir çocuk ise astronot olmak istediğini söylemiştir.

Sanırım o çocuklardan hiçbiri henüz astronot olamadı. Belki de hiç bir bir Hezârfen değildi. Belki her biri bir Hezârfen idi ama evde ana babası, okulda öğretmenleri, sokakta mahalle baskısı sınırlar çizmiş, aşılması zor tabular yaratmış, zaman treninin kaçmasını sağlamışlardı.

Osmanlı Hezârfen’ın kanatları altında

Hezârfen Ahmed Çelebi, 17. yüzyılda yaşamış, buluşları olan bir Türk bilginidir. Geliştirdiği kanatlarla lodoslu bir havada Galata Kulesi’nden Üsküdar Doğancılar Meydanı’na 3358 metrelik bir uçuş gerçekleştirmiştir. Hezarfen Ahmed Çelebi, Türk havacılık tarihinin en kayda değer kişilerinden birisi olarak görülse de onun yaşamadığını ve bu olayın uydurma olduğunu iddia eden tarihçiler de vardır. Tarihi kayırlara göre uçan Türk padişah IV. Murad tarafından önce ödüllendirildi sonra tehlikeli görülüp Cezayir’e sürgün edildi ve burada da öldü.

O, Osmanlı’nın kanatlı Türk’üydü. Bir de Osmanlı’nın ve Osmanlı’nın devamı olduğu tüm tarihi kurumların yaşları ile aşikâr olan Türkiye Cumhuriyeti’nin kanatlı Türk’ü Vecihi Hürkuş vardır.

Kurtuluş Savaşı’nın kilit pilotu Vecihi Hürkuş

O Türk havacılık tarihinin en önemli pilotu, mühendisi ve girişimcisidir.

Üstte: Vecihi Hürkuş
Altta: Nuri Demirağ

Türkiye’nin ilk uçağını tasarlamış, 1. Dünya Savaşı’ndan çıkan, işgale uğramış, hazinesi talan edilmiş bir ülkede Türkiye’nin ilk yerli uçağını üretmiştir. 1923’te ganimet olarak Yunanlardan ele geçen motorlardan yararlanarak ilk Türk uçağını imal eder. 28 Ocak 1925’de “VECİHİ K-VI” adını verdiği uçağını uçurur ancak izinsiz uçtuğu için cezalandırılır. 1932’de ilk Türk Sivil Havacılık Okulu’nu açmıştır. Devlet onun değerini bilmese de o yurtsever duygularla ülkesine hizmet etmiş, son nefesine kadar ülkeye yararları dokunmuştur.

Türkiye 1925 yılında Vecihi bey ile uçak üretimine başlamış, Nuri Demirağ ile fabrikalaşmış, yabancı ortak ve mühendisler ile yüzlerce yerli ve milli uçaklar üretilmişti. Uçak fabrikaları Marshall yardımı alındığı süre içinde ABD’nin girişimleri ile Adnan Menderes döneminde kapatılmıştı.

Bu bilgileri neden verdim? Türkiye’nin havacılık geçmişini, Türklerin ülkü ve yeteneklerini hatırlayalım diye.

Türkiye’nin “Milli Uzay Programı”

Günümüze gelelim; 10 Şubat 2021’de Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ve Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, “2023 sonunda yakın dünya yörüngesinde ateşleyeceğimiz kendi milli ve özgün hibrit roketimizle Ay’a ulaşarak sert iniş gerçekleştireceğiz.” şeklinde konuştu. Erdoğan “Uzay Programı’ndaki onuncu ve son hedefimiz bir Türk vatandaşını uzaya göndermektir.” dedi.

Türkiye Uzay Ajansı 13 Aralık 2018’de Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kuruldu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı Ajans, Ocak 2019’da Gebze’de “Milli Uzay Programı Çalıştayı” adlı bir toplantı düzenledi.

2021 yılına kadar her hangi bir toplantı gerçekleşmedi.

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mursi yanlısı Müslüman Kardeşler Örgütü destekçileri tarafından ilk defa Rabiatü'l Adeviyye'da yapılan ve AKP'nin sembol olarak kabul ettiği Rabia işaretini yaparken
Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mursi yanlısı Müslüman Kardeşler Örgütü destekçileri tarafından ilk defa Mısır Rabiatü’l Adeviyye’da yapılan ve AKP’nin sembol olarak kabul ettiği Rabia işaretini yaparken

Erdoğan, 28 Ocak 2021’de Tesla ve SpaceX’in kurucusu Elon Musk ile telefon görüşmesi yaptı. Musk ve Erdoğan 2017 yılında Ankara’da görüşmüştü. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Elon Musk’ın Türkiye’ye Türksat 5A-5B uydularının uzaya fırlatılması bağlamında geldiğini belirterek “Yarın bununla ilgili Airbus ile bir anlaşma yapılacak. O da bunun alt tedarikçilerinden birisi. Bunu konuştuk” demişti.

5 Şubat 2021’de Türkiye’nin Şanlıurfa şehrindeki Göbeklitepe’de üzerinde Göktürk alfabesiyle ‘Ay’ı görmek istiyorsan gökyüzüne bak’ yazan metal bir blok bulundu. Elbette biz yazıyı okuyamadık çünkü Arap-Fars alfabesine geçtiğimiz günden beri Orhun Yazıtlarını ve atalarımızın mezar taşlarını okuyamıyoruz. Buna rağmen Göktürkçeye ve Türk töresine ilgi gün geçtikçe artıyor.

Ay’ı görmek istiyorsan gökyüzüne bak yazan metal blok hakkında basın sürekli gizem haberleri yaptı. Bölgeden canlı yayınlar yapıldı. Başında jandarma nöbet tuttu. Polis ve istihbarat teşkilatı görevlendirildi. Güvenlik kameralarında şehrin ve bölgenin tarandığı, kim yada kimler tarafından buraya dikildiğinin araştırıldığı açıklaması yapıldı. Günlerce insanlar merak etti. Meğer bir tanıtım oyunuymuş.

Üzerinden ‘Ay’ı görmek istiyorsan gökyüzüne bak’ yazılı metal blok

06 Şubat’ta 3 Eylül 2019’dan beri sosyal medya hesaplarından paylaşımda bulunmayan TUA, 9 Şubat Salı gününü işaret eden bir video yayınladı.
10 Şubat 2021’de Erdoğan, “2023 sonunda inşallah Ay’a gidiyoruz. Uzay Programı’ndaki onuncu ve son hedefimiz bir Türk vatandaşını uzaya göndermektir.” dedi.

Türkiye ciddi bir ekonomik krizle boğuşuyor. Esnaf ve halk böyle dese de iktidar partisi tarafında yönetilen kamu kurumları, televizyon ve ajanslar Türkiye’nin dünyanın en önemli ekonomik güçlerinden biri olduğuna dair haberler üretiyor.

Uzay’a gitmek, yerli ve milli yatırımlar pahalı bir iş. Aralık 2018’de kurulan TUA, 2019 yılı yatırımlarından pay alamadı. 2020 ve 2021 yıllarında ise yalnızca 5 milyon TL bütçe ayrıldı. Aynı yıllarda 210 milyon TL pay ayrılan Diyanet’in bütçesinin toplamı ise 23,8 milyar TL’ye ulaştı.
2020 yılında TUA toplamda 1 milyon 917 bin TL harcama yaptı. Cumhurbaşkanlığı 2021 Yılı Yatırım Programı’na göre ajansın yatırımları için bütçeye 4 milyon TL yazıldı.

Peki bu bütçe ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) astronot gönderilir mi? Bu bütçe ile yerli ve milli uzay istasyonu, hibrit roket yapılabilir mi?
Rusya, Soyuz roketleriyle bir astronotu ISS’e göndermek için 80 milyon doların üzerinde ücret talep ediyor.

ABD merkezli Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi ise geçen yıl kullanılmaya başlanan roketleriyle aynı görev için 50 milyon dolar istiyor.

Uzay ajanslarının bütçeleri

ISS’teki faaliyetler beş uzay ajansının işbirliği içinde yürütülüyor. Bunlar ABD, Rusya, Kanada, Japonya ve Avrupa uzay ajansları.

Avrupa Uzay Ajansı‘nın (ESA) 22 üyesi bulunuyor. Üyelik için AB üyesi olma şartı aranmayan ESA’ya birlik dışında Norveç, İsviçre, İngiltere gibi ülkeler de üye. Fakat Türkiye ESA’nın bir üyesi değil. 2004’te TÜBİTAK ile ESA arasında imzalanan işbirliği anlaşmasından sonra üyelik için bir adım atılmadı.
ISS’e astronot göndermiş bazı ajansların bütçeleri şöyle:

NASA: 23 milyar dolar

ESA: 6 milyar euro

Rusya Uzay Ajansı: 1,7 milyar dolar

Almanya Uzay Ajansı: 1,1 milyar euro

Japon Uzay Ajansı: 500 milyon dolar

İngiltere Uzay Ajansı: 374 milyon sterlin

Kanada Uzay Ajansı: 300 milyon dolar

Bu ülkelerin dışında uzayda çeşitli keşif faaliyetleri yürüten ülkeler arasında yer alan Hindistan ve Çin’in de uzay ajansları bulunuyor. Çin uzay ajansına yılda 8 milyar dolar bütçe aktardığı tahmin edilirken Hindistan ise 2 milyar dolar civarında kaynak ayırıyor.

Türkiye’nin uzay çalışmaları için ayırdığı TUA bütçesi ne kadar?

Cumhurbaşkanlığı 2021 Yılı Yatırım Programı’na göre Türkiye Uzay Ajansı yatırımları için bütçeye 4 milyon TL yazıldı. Daha önce Türkiye’de yıllarca sansürlenen Vikipidi’ye göre Türkiye Uzay Ajansı’na (TUA) ayrılan devlet bütçesi 38 milyon TL olarak gözüküyor. 38 milyon Türk lirası 5 milyon Amerikan doları ediyor.

Uzay turizmi yapan Virgin Galactic şirketi 250 bin dolar bilet karşılığında dünya ile uzayı bir birinden ayıran atmosfere kadar bir yolculuk gerçekleştirip dünyaya şöyle bir tepeden bakmanıza olanak sunuyor.

Erdoğan, uzay programları ve çalışmaları yapan SpaceX’in sahibi Elon Musk’la piste inerken düşen Starship SN9 roketi nedeniyle geçmiş olsun demek için görüşmedi. 29 Ocak’ta Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Elon Musk arasında geçen telefon görüşmesinin detaylarına ilişkin Erdoğan’ın BiP ve Telegram hesaplarından şu paylaşım yapılmıştı:

“Sevgili kardeşim, bugün Tesla ve SpaceX’in Kurucusu Elon Musk ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdik. Görüşmede, Türkiye’deki kamu ve özel sektör kurumları ile şirket arasında uzay teknolojileri başta olmak üzere farklı alanlarda iş birliğine ilişkin hususları ele aldık. Teknoloji alanında ülkemizdeki ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmeyi ve milletimize fayda sağlama amacıyla bu alanda atılan her adımı desteklemeyi sürdüreceğiz.”
8 Ocak tarihinde Türksat 5A uydusu Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketinin Falcon 9 roketiyle uzaya gönderilmişti.

Türkiye’nin uzay çalışmaları ve ay yolculukları SpaceX tarafından yapılacak

Öngörüme göre Erdoğan, uzay çalışmalarında Elon Musk – SpaceX şirketi ile çalışacak.

Musk 27 Aralık 2018 yılında Twitter üzerinden yaptığı bir açıklamada ‘Supercharger’ projesinin Türkiye’ye kadar uzanacağını söylemiş, 8 Kasım 2018 tarihinde Beştepe’de Erdoğan ile ortak yatırımlar üzerine görüşmüştü.

İşte bu alışverişlerden biri de Türkiye’nin ay programı. 2021 yılındayız 2023’de Ay’a gitmeyi konuşuyoruz TUA’nın bütçesi ortada. A101’in toplam değeri 1 milyar 655 milyon lira Türkiye Uzay Ajansı’nın bütçesi 38 milyon Türk lirası.

2023 yılı özellikle seçilen bir tarih de değil. Erdoğan İşte 10 yıllık milli uzay planının ilk maddesini açıklarken ‘Milli Uzay Programı’ndaki birincil ve en önemli hedef Cumhuriyetimizin 100’üncü yılında Ay’a ilk teması gerçekleştirmek.’ demişti. Ancak mesele Atatürk’ün 1923 yılında kurduğu laik ve hukuk devleti Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılını onurlandırmak değil.

Japon milyarder Yusaku Maezawa, SpaceX şirketi roketleri ile bir Ay yolculuğu organize ve finanse etti. Programa #DearMoon adı verildi.
Maezawa, dünyanın çeşitli milletlerinden altı ila sekiz başarılı sanatçı ile bir ay yolculuğu yapmak, sanatçıların ilham almasını, yeni sanatsal çalışmaların gerçekleşmesi için bir rehber olmasını istiyor. Böylelikle hem sanat desteklenmiş hem de dünya barışına katkı sunan, insanları motive eden bir proje gerçekleştirilmek isteniyor. Sanatçıların bu yolculuğunun sponsoru da Yusaku Maezawa olacak.

Maezawa para ve insan ilişkisini inceleyen bir zengin yada oyun oynamayı seviyor. Japon milyarder işi insanı Yusaku Maezawa (44), 2019 yılında Twitter’da yaptığı paylaşımı retweet edenler arasında yaptığı çekilişle 100 kişiye 1’er milyon Japon Yeni (Yaklaşık 54 bin lira) dağıtmıştı. 2020 yılının ilk gününde yaptığı paylaşımla çıtayı yükselten Maezawa, 1000 kişiye toplam 1 milyar Japon Yeni dağıtacağını duyurmuş ve dağıtmıştı.
Maezewa, paranın insanlara mutluluk getirip getirmeyeceğini görmek için sosyal bir deney yaptığına dikkat çekmişti.

Yusaku Maezawa ve Elon Musk

Aslında Maezewa, daha önce uzaya gitmeyi amaçlıyordu. Falcon Heavy fırlatma aracı tarafından fırlatılacak Dragon 2 uzay aracı ile yolculuk yapacaktı ancak Starship’in geliştirilmesi devam ediyordu.

Bu nedenle pek çok uzay ajansı kadar paraya sahip olan ve canı sıkıldıkça Twitter’da para dağıtan Yusaku Maezawa bile olsanız Elon Musk’ın şirketi ile uzay yolcuğu yapabilmek için 2023 yılını beklemeniz gerekiyor çünkü ‘İnşallah Ay’a gidiyoruz’ deyince gidip gelebileceğiniz bir yer değil Ay.
Zaten Erdoğan’da onuncu hedefi ‘Bir Türk vatandaşını uzaya göndermek’ olarak açıklamıştı. Yani, SpaceX uzay şirketinin Ay gezilerinden şanlı Türk yolcuya bilet alınabilir, yada sarayın bir yıllık harcamasından kısarak bir roket kiralayıp Ay’a gidebilirsiniz.

Yani uzaya, Ay’a, Mars’a insan göndermek artık çok basit. Yeter ki bunu karşılayacak paranız olsun.

Neden 2023? 2023 tarihi niçin seçildi? 2023’ün önemi nedir?

Ay’a gitmenizin yanı sıra 2023 yılının son gününe kadar gündemi değiştirebilirsiniz. Erdoğan ne dedi? “İlk aşamada, 2023 yılı sonunda yakın Dünya yörüngesinde ateşleyeceğimiz kendi milli ve özgün hibrit roketimizle Ay’a ulaşarak sert iniş gerçekleştireceğiz.”

Neden 2023 yılının başı, ortası değil de sonu? Çünkü bir sonraki Türkiye genel seçimleri, en geç 25 Haziran 2023 veya daha erken bir tarihte, Türkiye Cumhurbaşkanlığı seçimi ile aynı gün yapılacaktır. Bu son virajı alırken bir de yeni anayasa tartışmaları ile halkı oyalayıp güdümündeki partilerin desteği, medyanın yönlendirmeleri ile yapacağını yaptıktan sonra Erdoğan’ın bir daha hiç bir seçimi kaybetmesi asla mevzu bahis olmayacaktır.

Unutmadan en önemli rakiplerinin bölünmesi de AKP’yi ve Erdoğan’ı güçlendirecek bir hamle olacak ve seçimlerde diğer partiler oy kaybedecek.

Saadet Partisi’nden kopan Yeniden Refah Partisi, 23 Kasım 2018 tarihinde Fatih Erbakan liderliğinde kuruldu. İktidar olmayı amaçlamayan Erbakan, Cumhur İttifakı’nı destekliyor.

Kurulduğu günden beri ayrılıklar yaşansa da güçlenen İYİ Parti’den önemli isimler istifa ediyor. Ümit Özdağ’ın partiden istifa edenlerle birlikte yeni bir parti kuracağı konuşuluyor.

CHP ise Mustafa Sarıgül ve Muharrem İnce tarafından darbe aldı. Sarıgül ve İnce aynı anda hareket ederek CHP’nin oy kaybetmesi sağlamak istiyor. İnce’ye göre CHP Atatürk’ün partisinden çok bir tabela partisi. Muharrem İnce, daha önce cumhurbaşkanı adayı olmuş, ardından seçimi kaybetmiş, kendini destekleyen insanlara bir açıklama yapmak, yada hile iddialarını araştırmak yerine canlı yayında İsmail Küçükkaya’ya “Adam kazandı” mesajı göndermiş, kendisine inanan insanları hayal kırıklığına uğratmıştı.

Ragıp Kamil İlbeyi

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir