İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Göktürkçe yaz – Orhun tamgaları ile Göktürkçe yazın

Göktürk Alfabesi Orhun Yazıtları

urkbitig.com adlı sanal betikte Göktürkçe yazı betiği yayınlandı. Kullanıcılar burada Göktürkçe – Köktürkçeye çevirmek istedikleri yazılarını yazacak, yazdıklarını yazının eşlemini alıp diledikleri yerde kullanabilecekler. İnternet betikleri ile uygulamaların ise Göktürkçeye duyarlı olması gerekiyor. Eğer uygulamalar Göktürk tamgalarını tanımıyorsa, damgalar kutu olarak görünüyor.

Göktürkçe nedir?

Göktürkçe, Orhun Yazıtları‘nın alfabesi ve Türk boylarının kulandığı en eski yazı sistemidir. 4-ünlü, 34 ünsüz, toplam 38 adet ‘damga‘ denilen harflerden oluşur. Büyük-küçük harf ayrımı yoktur. Sağdan sola doğru yazılır ve okunur. Yazı yazmak için tıklayın

Göktürk Alfabesi Orhun Yazıtları
Göktürk Alfabesi Orhun Yazıtları

Önemli: Çoğu ünsüz sesler için aynı harfin kalın ve ince şekli vardır. Bu Göktürkçe klavyede Kalın Ünsüzler ‘1‘ ile işaretli, İnce Ünsüzler ‘2‘ ile işaretlidir.

Ünlü Harfler (4)
𐰇 𐰆 𐰃 𐰀

Kalın Ünsüzler (10)
𐰖 𐱃 𐰽 𐰺 𐰣 𐰞 𐰴 𐰍 𐰑 𐰉

İnce Ünsüzler (10)
𐰘 𐱅 𐰾 𐰼 𐰤 𐰠 𐰚 𐰏 𐰓 𐰋

Normal Ünsüzler (6)
𐰔 𐱁 𐰯 𐰭 𐰢 𐰲

Çift Sesliler (8)
𐰜 𐰸 𐰶 𐰦 𐰪 𐰨 𐰡 𐰱


Ünlü Harfler’in kuralları

𐰀 kalın Ünsüzler ile hece kurunca A sesi verir, İnce Ünsüzler ile E sesi verir. Normal Ünsüzler ile daha önceki veya sonraki ünsüze bağlı A veya E sesi verir.


𐰃 kalın Ünsüzler ile hece kurunca I sesi verir, İnce Ünsüzler ile İ sesi verir. Normal Ünsüzler ile daha önceki veya sonraki ünsüze bağlı I veya İ sesi verir.


𐰆 ilk hecede iken O sesi verir, sondaki hecelerde U sesi verir. İnce Ünsüzler ile hece kurmaz.


𐰇 ilk hecede iken Ö sesi verir, sondaki hecelerde Ü sesi verir. Kalın Ünsüzler ile hece kurmaz.

Örnekler (sağdan okunur)

‘Y’ ve ‘L’ ile örnekler
‘Yal’ 𐰖𐰀𐰞 (kalın).
‘Yıl’ 𐰖𐰃𐰞 (kalın).
‘Yol’ 𐰖𐰆𐰞 (kalın).

‘Yel’ 𐰘𐰀𐰠 (ince).
‘Yil’ 𐰘𐰃𐰠 (ince).
‘Yöl’ 𐰘𐰇𐰠 (ince).

Kalın-ince birlikte
‘Kalem’ 𐰴𐰀𐰠𐰀𐰢
‘Kelam’ 𐰚𐰀𐰞𐰀𐰢

Uzun örnekler
‘Türkiye’ T2,ÖÜ,R2,K2,Iİ,Y2,AE.
𐱅𐰇𐰼𐰚𐰃𐰘𐰀

‘İstanbul’
Iİ,S2,T1,AE,N1,B1,OU,L1
𐰃𐰾𐱃𐰀𐰣𐰉𐰆𐰞

‘İşkembeçorbası’
Iİ,Ş,K2,AE,M,B2,AE,Ç,OU,R1,B1,AE,S1,Iİ
𐰃𐱁𐰚𐰀𐰢𐰋𐰀𐰲𐰆𐰺𐰉𐰀𐰽𐰃

NOT: Bir ünlü harf peş-peşe tekrar edince, tekrarları yazmaya gerek kalmaz, ama kelimenin son harfiyse mutlaka yazılır.

Örnekler:
Gelecek > Gelck.
Geleceğe > Gelcğe gibi.


Eski Türkçede “C, F, Ğ, H, J, V” sesleri olmadığı için, bunları simgeleyen harfler de yoktur. Örnek: “H” sesi yazılmak istenirse bu “K” damgası ile yazılır. “F” sesi için “P” damgası, “V” sesi için “B” kullanılır. Bunlar varsayım olmayıp, zaman içinde oluşan evrilmelerin sonucudur. Ev > eb, fısıltı > pısıltı, han > kan (baş+kan > başkan) örneklerinde görüldüğü gibi.

Göktürkçe yazabilmek için buraya tıklayın

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir